Oś 4 Leader – informacje podstawowe

Cechy podejścia Leader:

Leader do 2006 roku wdrażany był jako inicjatywa Wspólnotowa. W okresie 2007 – 2013 stał się częścią PROW 2007 – 2013, osią 4 tego programu.

Leader jest podejściem:

•    partnerskim – podejście Leader jest wdrażane przez lokalną grupę działania – lokalne partnerstwo, w którym uczestniczą na zasadach równości różne podmioty z sektora publicznego, społecznego i gospodarczego;
•    terytorialnym – obszar, na którym wdrażany jest Leader musi charakteryzować się spójnością geograficzną, gospodarczą, kulturową, przyrodnicza lub historyczną. Daje to szansę rozwoju i bardziej efektywnego wykorzystania lokalnych zasobów;
•    zintegrowanym – reprezentacja różnych grup interesów służy całej społeczności wiejskiej z danego regionu. Lokalna grupa działania opracowuje strategie rozwoju regionu, która łączy działania z różnych dziedzin gospodarki np. rolnictwa, ochrony środowiska, turystyki;
•    oddolnym – Leader opiera się na szerokim udziale społeczności lokalnej w tworzeniu
i realizacji strategii rozwoju, decyzje o kierunkach rozwoju podejmowane są przy współpracy podmiotów działających na danym terenie;
•    innowacyjnym – Leader daje szansę do tworzenia i testowania nowatorskich metod działania na rzecz zintegrowanego i zrównoważonego rozwoju oraz innowacyjnych sposobów rozwiązywania lokalnych problemów;
•    zakładającym lokalny sposób finansowania i zarządzania – choć autonomia LGD różni się znacząco w poszczególnych krajach, to czynnikiem charakterystycznym dla wszystkich LGD jest możliwość samodzielnego dysponowania i zarządzania środkami finansowymi;
•    wspierającym budowanie sieci między lokalnymi grupami działania – co pozwala na wymianę doświadczeń i rozpowszechnianie dobrych praktyk.

Cele osi 4 Leader:

Leader jest podejściem wielosektorowym, przekrojowym i partnerskim, realizowanym lokalnie na określonym obszarze, umożliwiającym osiągnięcie celów osi trzeciej. Celem osi czwartej jest przede wszystkim budowanie kapitału społecznego poprzez aktywizację mieszkańców oraz przyczynianie się do powstawania nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich, a także polepszenie zarządzania lokalnymi zasobami i ich waloryzacja, w skutek pośredniego włączenia lokalnych grup działania w system zarządzania danym obszarem.
Realizacja podejścia Leader ma przyczynić się do aktywizacji społeczności wiejskich poprzez włączenie partnerów społecznych i gospodarczych do planowania i wdrażania lokalnych inicjatyw. Lokalne podejście powiązane z określonym obszarem, wpływa na lepsze zdefiniowanie problemów obszaru i określenie sposobów ich rozwiązania.
Leader jest oddolnym, partnerskim podejściem do rozwoju obszarów wiejskich, realizowanym przez lokalne grupy działania (LGD), polegającym na opracowaniu przez lokalną społeczność wiejską lokalnej strategii rozwoju (LSR) oraz realizacji wynikających z niej innowacyjnych projektów łączących zasoby ludzkie, naturalne, kulturowe, historyczne itp., wiedzę i umiejętności przedstawicieli trzech sektorów: publicznego, gospodarczego i społecznego. Przedstawiciele tych sektorów tworzą partnerstwo zwane lokalna grupą działania, które jest reprezentatywne dla obszaru objętego LSR. Lokalna grupa działania wybiera projekty, których realizacja przyczyni się do osiągnięcia celów wspólnie opracowanej lokalnej strategii rozwoju. Takie oddolne podejście wzmocni spójność podejmowanych lokalnie decyzji, podniesie jakość zarządzania i przyczyni się do wzmocnienia kapitału społecznego w społeczeństwach wiejskich, a także skłoni do stosowania innowacyjnych rozwiązań w zakresie rozwoju danego obszaru.

Informacje pochodzą z broszury „Podejście Leader w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013” wydanej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.